ชีววิทยา(สัตว์โลก)Biology

ณ.วินาทีนี้

2009-09-23T09:08:00.001-07:00

From this moment life has begun

From this moment you are the one

Right beside you is where I belong

From this moment on

From this moment I have been blessed

I live only for your happiness

And for your love I'd give my last breath

From this moment on

I give my hand to you with all my heart

Can't wait to live my life with you, can't wait to start

You and I will never be apart

My dreams came true because of you

From this moment as long as I live

I will love you, I promise you this

There is nothing I wouldn't give

From this moment on

You're the reason I believe in love

And you're the answer to my prayers from up above

All we need is just the two of us

My dreams came true because of you

From this moment as long as I live

I will love you, I promise you this

From this moment

I will love you as long as I live

รักครั้งใหม่

2009-08-20T22:58:00.000-07:00

Downloads: Views: 53905

ติ๊ต่างว่าได้ทำ(แนวร่วมแก๊งค์)

2009-08-15T17:19:00.000-07:00

1>>>ผู้รับเหมา รัชวรรณ นุกรรัมย์(รับหน้าเต็มๆๆ)

2>>> จิรายุทธ ไชยมก

3>>> ชิราวุทธ ปันตะยัง

4>>> กานติมา สุบินยัง

5>>> สุพรรณษา มงคล

Downloads: Views: 25176

Downloads: Views: 43289

จะเก็บเอาไว้ <<<เรื่องรักของ>>> {.........}

2009-08-14T02:12:00.000-07:00

เมื่อวันที่ฟ้าเป็นสีฟ้า

จำฉันได้ไหม ฉันคือ..........ถ้าสายตาที่ตรงแน่วและยังมีชีวิต ถ้าผ่าแววตานี้ของ....ออก เธอจะเห็นเส้นวงกลมที่บอกอายุ เส้นวงกลมทุกเส้นคือคราบน้ำตาและรอยยิ้มที่ฉันผ่านมา ช่องว่างระหว่างวงกลมเป็นพื้นที่ซึ่งเตรียมไว้สำหรับความรักของฉัน ซึ่งต้องเป็นหญิงสาวที่สดใสราวกับดวงอาทิตย์ และฉันคิดว่าเธอคนนั้นก็คือ...?....

หลาย วันมานี้ นั่งจ้องต้นไม้ประหลาดต้นนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก เช้าก็มอง เย็นก็มอง ดวงอาทิตย์ขึ้นก็มอง ดวงอาทิตย์ตกก็มอง เว้นทุกห้านาทีกลับมามอง มองชั่วโมงละสิบสองรอบ วันละหนึ่งร้อยสี่สิบสี่รอบ

ต้นไม้ต้นนี้ถูก ตัวตนของคุณที่มีนับจำนวนไม่ถ้วนยึดครองจดหมด ฉันพูดกับคุณทั้งวันไม่หยุด เรียกขานชื่อของคุณแต่คุณไม่ตอบ ฉันเดินวนเวียนอยู่ใต้ต้นไม้อย่างมีหวัง เอาอย่างหนุ่ม ๆ ที่หลงรักสาวเจ้าข้างเดียว สลักชื่อของคุณลงบนเปลือกไม้ ตัวหนังสือที่แกะสลักเบี้ยว ๆ เข ๆ แสนจะอัปลักษณ์ แต่เพราะมันเป็นชื่อของคุณ จึงสวยงามขึ้นทันที ส่วนต้นไม้ก็ยินดีรับรอยแผลเป็นของความคิดถึงเอาไว้ มันยังบอกว่า “มีความคิดถึงที่ไหนบ้างไม่เจ็บปวด ไม่เป็นแผล”

ต้นไม้ก็คือฉัน คนสลักชื่อบนต้นไม้ก็คือฉันอีก เป็นต้นไม้ต้นที่คอยผลิดอกออกผลเพื่อเธอคนเดียว แต่เธอจะให้คำตอบฉันไหม??????

ถ้าหากระหว่างเธอกับ ฉันมีสายใยเชื่อมโยงอยู่ สายใยเส้นนั้นควรเป็นสีอะไร? สีดำคือความแค้นสีฟ้าคือคิดถึง สีแดงคือบุพเพ สีรุ้งคือความรัก...

สมุดบันทึก กำลังจะหมดไปอีกเล่มหนึ่ง
ทุกครั้งที่ใช้จนหมดเล่ม เราจะรู้สึกถึงความสิ้นสุด และรู้สึกถึงการได้เริ่มต้นใหม่
ตัวหนังสือ เส้นสาย รูปภาพ ที่บรรจุอยู่ในนั้น
บอกเล่าเรื่องราวในช่วงเวลาสั้นๆ ที่หนังสือเล่มนั้นค่อยๆถูกใช้
หน้าแรก หน้าแล้ว หน้าเล่า จนหน้าสุดท้าย
มีเรื่องเศร้า มีเรื่องสุข มีเรื่องเครียด มีเรื่องยิ้ม มีคำบ่น มีคำคิดถึง มีวันยุ่ง มีวันว่าง
เมื่อเดินทางมาถึงหน้าสุดท้าย ก็ถึงเวลาบอกลาจากกัน
ฉันกำลังจะขึ้นเล่มใหม่ แต่ไม่ต้องเศร้าใจไป เพราะฉันจะเก็บรักษาเธอไว้อย่างดี
เธอก็เหมือนภาพสะท้อนของฉันในวันที่ผ่านมา...

ตราบใดที่ยังไปไม่ถึง ก็คงไม่มีวันรู้ แต่ฉันมั่นใจว่ามันจะต้องเป็นสถานที่ที่งดงาม กว้างไพศาลและอุดมสมบูรณ์ ฉันเชื่อเช่นนั้น คุณก็ต้องเชื่อ มิเช่นนั้น หากเราปฏิเสธอนาคตเสียตั้งแต่ยังไม่เริ่มต้น ยอมแพ้ตั้งแต่ในมุ้ง แล้วมันจะเหลือความสุขอันใดให้ไขว่คว้าได้อีกเล่า

ช่วงหนึ่งที่แสนเศร้า แสนสวย เมื่อเริ่มต้นขึ้นก็ยากจะหยุดมันไว้
พวกเขาเคยรัก เคยเจ็บ รำพึงรำพันปานจะขาดใจท่ามกลางความอ้างว้างหลังแยกจาก

Downloads: Views: 28221

โลกของผีเสื้อ Biology of Phylum Arthropoda

2009-08-14T00:02:00.000-07:00

โลกของผีเสื้อ

ผีเสื้อจัดเป็นสัตว์ในไฟลัมอาร์โทร์โปดา (Phylum Arthropoda) เช่นเดียวกับแมลง ทั่วๆ ไป ผีเสื้ออยู่ในอันดับเลพิดอปเทอรา (Orderlepidoptera) ของชันอินเซกตา (Class Insecta) แมลงที่อยู่ในอันดับนี้มีลักษณเด่นตรงที่ปีกปกคลุมไปด้วยเกล็ดสีเล็กๆ เรียงซ้อนกัน คำว่าเลพิดอปเทอรา (Lepidoptera) มาจากคำในภาษากรีก 2 คำคือ เลพิส (Iepis) แปลว่าปีก นั่นก็คือ ปีก,เกล็ด หรือ ปีกมีเกล็ด

ทำไมเราจึงเรียกแมลงปีกบางสีสดสวยนี้ว่า ผีเสื้อ สันนิษฐานกันว่าเนื่องจากปีกของผีเสื้อมีสีสันสดใสเหมือนกับสีของเสื้อผ้าที่คนเราสวมใส่ และการที่ผีเสื้อบินร่อนไปมา ทำให้คนโบราณคิดกันไปว่ามีผีไปสิงอยู่ในตัวมัน แม้นแต่ในปัจจุบัน ชาวชนบทบางแห่งก็ยังเรียกผีเสื้อว่า แมลงผี บางท่านก็สันนิฐานว่ามาจาก ผีเชื้อ เนื่องจากคติทางอีสานเชื่อว่าการที่มีผีเชื้อบินมาเป็นกลุ่มจำนวนมากมายจะเกิดโรคระบาด จึงทำให้เข้าใจกันว่าผีเสื้อเป็นผีเชื้อโรค สำหรับทางภาคเหนือเรียกผีเสื้อว่า แมงกะป้อหรือแมงกะเบี้ย ชื่อเรียกในภาษาอื่น มีเช่น ภาษาญี่ปุ่นเรียกว่าโจโจ้ ภาษาจีนแต้จิ๋วเรียกว่าหู่เตี๊ยบ ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Butterfly แต่ไม่ว่าแมลงปีกบางที่ประดับด้วยเกล็ดหลากสีสันนี้จะมีชื่อเรียกอย่างไรก็ตาม ผู้คนต่างยอมรับว่าผีเสื้อคือหนึ่งในหมู่แมลงที่สร้างความสวยงามให้แก่ธรรมชาติ

เกล็ดของผีเสื้อ

เกล็ดปีกของผีเสื้อมี 2 ลักษณะด้วยกันคือ เกล็ดที่ไม่มีเม็ดสีแต่เป็นสันนูนขึ้นมา เมื่อสะท้อนแสงจะเกิดสีรุ้งแวววาว และเกล็ดที่มีเม็ดสีอยู่ภายใน เม็ดสีภายในเกล็ดนี้เกิดได้ทั้งจากสารเคมีที่ผีเสื้อสร้างขึ้นเองและสารเคมีที่แปรรูปจากสารอาหารที่หนอนผีเสื้อกินเข้าไป เกล็ดสีเมื่อมองเกล็ดด้วยตาเปล่าจะเห็นเป็นเพียงฝุ่นสี และบอบบางมากเพียงสัมผัสด้วยปลายนิ้วเบา ๆ ก็จะหลุดติดมือมาทันที

สารที่ทำให้เกิดเม็ดสีต่าง ๆ ในเกล็ดคือ

1. เทอรีน (pterrin) เป็นสารที่แปรรูปมาจากกรดยูริก ในวงศ์ผีเสื้อขาหน้าพู่ มีสีส้มและสีแดง สีแดงเมื่อสัมผัสกับออกซิเจนในอากาศจะซีดลงเรื่อย ๆ

2. ฟลาโวน (flavone) เป็นสารที่ผีเสื้อสร้างขึ้นเองไม่ได้ ต้องได้รับมาจากพืชที่กินเข้าไปในระยะตัวหนอน ทำให้มีสีขาวจนถึงสีเหลือง พบในวงศ์ผีเสื้อสีตาลและวงศ์ผีเสื้อบินเร็วบางชนิด

3. เมลานิน (melanin) มีสีดำเป็นเม็ดสีแบบเดียวกับคนและสัตว์ทั่วไป
ส่วนสีเขียวและสีม่วงฟ้าเกิดจากเกล็ดที่ไม่มีสี เมื่อแสงส่องผ่านเยื่อบาง ๆ หลายชั้นของแผ่นปีกจะสะท้อนออกเป็นสีดังกล่าว

กำเนิดผีเสื้อ

ในบรรดาสัตว์ต่าง ๆ ที่อยู่บนโลกนี้ สัตว์จำพวกแมลงมีจำนวนชนิดมากถึง 3 ใน 4 ของสัตว์ทั้งหมด ด้วยวิวัฒนาการอันยาวนาน แมลงจึงมีลักษณะแตกต่างหลากหลายมาก ซึ่งเราศึกษาได้จากซากดึกดำบรรพ์ ที่ค้นพบในปัจจุบัน แต่สำหรับแมลงในกลุ่มของผีเสื้อที่มีแผ่นปีกอันบอบบาง ซากของมันคงจะชำรุดเสียหายได้ง่ายหลังจากที่มันตายลง ซากดึกดำบรรพ์ของผีเสื้อที่พบในปัจจุบัน จึงไม่สมบูรณ์พอที่จะบอกเรื่องราวของมันในอดีดได้มากนัก เราคงต้องอาศัยจินตนาการและการคาดเดาในบางส่วน

วิวัฒนาการของผีเสื้อ

แมลงที่เราพบเห็นกันอยู่ในปัจจุบัน ส่วนใหญ่มีวัฒนาการมาตั้งแต่ยุค คาร์บอนนิเฟอร์รัส (Carboniferous) ราว 300 ล้านปีก่อน จากซากดึกดำบรรพ์ พบว่ามีผีเสื้ออาจจะวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษของแมลงในอันดับ มีคอปเทอรา (Mecoptera) ซึ่งถือกำเนิดขึ้นมาในยุค เพอร์เมียน (Permian) ตอนต้น หรือประมาณ 250 ล้านปีก่อน แต่กว่าจะวิวัฒนาการมาเป็นผีเสื้อได้ ก็ต้องใช้เวลาหลังจากนั้นอีกหลายล้านปี เพราะว่าซากดึกดำบรรพ์ของผีเสื้อกลางคืนที่เก่าแก่ที่สุดที่เราค้นพบมีอายุอยู่ในราว 100 - 400 ล้านปีก่อน ส่วนซากดึกดำบรรพ์ของผีเสื้อกลางวันมีอายุแค่ 40 ล้านปีเท่านั้น

ถ้าเราลองดูความสัมพันธ์ของผีเสื้อกับพืชมีดอกในปัจจุบัน ก็เป็นไปได้ว่าทั้งสองมีวิวัฒนาการมาร่วมกัน ทั้งนี้เพราะผีเสื้อเกือบทุกชนิดมีปากเป็นท่องวง ที่วิวัฒนาการมาเพื่อใช้ดูดน้ำหวานที่อยู่ลึกลงไปในดอกไม้ พืชดอกที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ค้นพบมา มีอายุอยู่ในราว 90 ล้านปีก่อน เมื่อดูความหลากหลายของพืชดอกซึ่งมีอยู่มากมายในยุคนั้นแล้ว พืชมีดอกก็น่าจะกำเนิดขึ้นก่อนช่วงเวลาดังกล่าว คือเมื่อราว 150 - 200 ล้านปีก่อน ดังนั้น ถ้าผีเสื้อกับพืชดอกมีวิวัฒนาการมาร่วมกันแล้ว ผีเสื้อก็น่าจะเกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ด้วยอย่างไรก็ตาม เรายังคงสรุปให้ชัดเจนลงไปไม่ได้ว่าผีเสื้อถือกำเนิดขึ้นมาเมื่อไหร่แน่ จนกว่าเราจะค้นพบหลักฐานจากอดีดที่มากพอ

ผีเสื้อยักษ์

นักวิทยาศาสตร์พบว่าแมลงในยุคแรกเริ่มนั้น มีขนาดใหญ่กว่าแมลงที่เราพบเห็นในปัจจุบันหลายเท่า เช่น แมลงปอ (Meganeura monyi) มีปีกกว้างจากปลายปีกซ้ายถึงปลายปีกขวาถึง 65 ซม.

นักวิทยาศาสตร์คาดว่า ผีเสื้อในยุคแรกไม่น่าจะมีขนาดใหญ่เช่นนั้น แต่มีขนาดใกล้เคียงกับผีเสื้อขนาดใหญ่ในปัจจุบัน เช่น ผีเสื้อในกลุ่มผีเสื้อปีกนก (Birdwing) หรือผีเสื้อยักษ์ (Attacus atlas) ที่อาศัยอยู่แถบเอเชีย

หลักฐานที่พอจะสนับสนุนความคิดนี้ก็คือ การค้นพบร่องรอยของผีเสื้อที่ประทับอยู่บนแผ่นหิน มีอายุราว 30 ล้านปีก่อนในสมัยโอลิโกซีน (Oligocene) อยู่ในยุคเทอร์เชียรี แสดงให้เห็นถึงเส้นโครงร่างปีกและขนาดว่าใกล้เคียงกับผีเสื้อในยุคปัจจุบันมาก

นอกจากนี้นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าผีเสื้อในยุคแรก ๆ น่าจะมีสีสีนไม่สะดุดตานัก ส่วนใหญ่จะเป็นสีน้ำตาลขาว

ผีเสื้อกับดอกไม้

ความสัมพันธ์ของสองสิ่งนี้ไม่อาจแยกขาดกันได้ ในธรรมชาติพืชพรรณไม้หลายชนิดได้อาศัยผีเสื้อช่วยในการผสมเกสร โดยใช้สีสันความงามของกลีบดอก หรือใช้กลิ่นหอมดึงดูดให้ผีเสื้อเข้ามาตอมและดูดกินน้ำหวานเป็นสิ่งตอบแทน ขณะเดียวกันเกสรดอกไม้ก็จะติดตามแข้งขาหรือลำตัวของผีเสื้อ เมื่อผีเสื้อบินไปเกาะยังดอกอื่น ก็จะช่วยทำให้เกิดการผสมเกสรขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผีเสื้อก็มีส่วนทำลายต้นพืช เพราะขณะที่ผีเสื้อมีชีวิตอยู่ในขั้นของตัวหนอนก็จะต้องกินใบหรือส่วนอื่น ๆ ของพืช เพื่อการเติบโตเป็นผีเสื้อและแพร่ขยายพันธ์ต่อไป

ลักษณะของผีเสื้อ

ผีเสื้อประกอบด้วยลำตัวที่ไม่มีโครงกระดูกภายในเช่นเดียวกับแมลงอื่น ๆ แต่มีเปลือกนอกแข็งเป็นสารจำพวกไคติน (chitin) ห่อหุ้มร่างกาย ภายในเปลือกแข็งเป็นที่ยึดของกล้ามเนื้อที่ใช้ในการเคลื่อนที่ลำตัวของผีเสื้อแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ ส่วนหัว ส่วนอก และส่วนท้อง ทั้ง 3 ส่วนประกอบด้วยวงแหวนหลาย ๆ วงเรียงต่อกัน เชื่อมยึดด้วยเยื่อบาง ๆ เพื่อให้การเคลื่อนไหวได้สะดวกวงแหวนที่เชื่อมต่อกันเป็นลำตัวของผีเสื้อมีทั้งหมด 14 ปล้อง แบ่งออกเป็นส่วนหัว 1 ปล้อง ส่วนอก 3 ปล้อง และส่วนท้อง 10 ปล้อง

ปีก ผีเสื้อมีปีก 2 คู่ ไม่มีปีกนอกปีกในปีกคู่หน้าจะซ้อนทับปีกคู่หลังบางส่วน ปีกของผีเสื้อเป็นเยื้อบาง ๆ ประกบกัน มีเส้นปีกเป็นโครงร่างให้ปีกคงรูปอยู่ได้ เส้นปีกของผีเสื้อจึงเปรียบได้กับโครงกระดูกของสัตว์ปีกชนิดอื่น ๆ ผีเสื้อส่วนใหญ่จะมีเส้นปีกในปีกคู่หน้า 12 เส้น ปีกคู่หลัง 9 เส้น การจัดเรียงกันของเส้นปีกเป็นลักษณะสำคัญอย่างหนึ่ง ในการจำแนกชนิด สกุล และวงศ์ของผีเสื้อ

ตารวม (Compound eye) ประกอบด้วยตาเล็ก ๆ หลายพันตา ทำหน้าที่รับภาพที่เคลื่อนไหว มีประสิทธิภาพการมองเห็นสูง

ตาเดียว (Simple eye) สันนิฐานว่ามีไว้เพื่อรับรู้ความมืดและความสว่าง

หนวด มีหน้าที่ในการดมกลิ่น

ท่องวง (proboscis) ใช้สำหรับดูดกินอาหารที่เป็นของเหลว เช่น น้ำ น้ำหวาน เวลาที่ไม่ได้กินอาหาร งวงนี้จะม้วนเก็บเป็นวงกลมคล้ายขดของลานนาฬิกา

ขา มีลักษณะเป็นข้อๆ แบ่งออกเป็น 5 ส่วนคือ ข้อโคนขา ข้อต่อโคนขา ต้นขา และตีน ตีนแบ่งเป็น 5 ข้อ มีเล็บ 1-2 คู่ ที่ปลายตีน

ส่วนอก ประกอบด้วยปล้อง 3 ปล้องเรียงต่อกัน รอยต่อระหว่างปล้องมองเห็นได้ไม่ชัดเจนนัก เนื่องจากมีเกล็ดสีปกคลุม แต่ละปล้องมีขา 1 คู่ ปีกคู่หน้าติดอยู่กับอกปล้องที่ 2 ปีกคู่หลังติดอยู่กับอกปล้องที่ 3 (ปล้องที่ติดกับส่วนท้อง)

อวัยวะเพศ มีรูปร่างลักษณะ ที่แตกต่างกันไปตามชนิดของผีเสื้อ ในธรรมชาติผีเสื้อชนิดเดียวกันเท่านั้นจึงจะผสมพันธุ์กันได้ไม่มีการผสมข้ามพันธุ์กัน แต่ถ้ามีก็น้อยมาก อวัยวะเพศของผีเสื้อโดยเฉพาะเพศผู้จึงสามารถใช้ในการจำแนกชนิดผีเสื้อได้ด้วย

ผีเสื้อกลางวันกับผีเสื้อกลางคืน

ผีเสื้ออาจแบ่งเป็น ๒ กลุ่มใหญ่ ๆ คือ ผีเสื้อกลางวันกับผีเสื้อกลางคืน หากดูเพียงผิวเผินเราอาจเห็นว่าผีเสื้อกลางวันกับผีเสื้อกลางคืนนั้นไม่แตกต่างกันเลยแต่ในทางอนุกรมวิธาน ผีเสื้อกลางวันและผีเสื้อกลางคืนอยู่ในอันดับย่อย (suborder) ต่างกันคือ อันดับย่อยผีเสื้อกลางวัน (butterfly) และอันย่อยผีเสื้อกลางคืน (moth) หรือที่เราเรียกกันว่าแมลงมอท ในจำนวนเสื้อนับแสนชนิดบนโลก พบว่า ส่วนใหญ่เป็นผีเสื้อกลางคืนหรือมอท มีผีเสื้อกลางวันประมาณ๑๐%ของผีเสื้อทั้งหมด แต่ด้วยสีสันอันสวยงามสะดุดตาและโอกาสที่พบเห็นได้ง่ายในเวลากลางวัน ผีเสื้อกลางวันจึงเป็นที่รู้จักมักคุ้นกันมากกว่า

ในการที่จะชี้ชัดลงไปว่าเป็นผีเสื้อกลางวันหรือผีเสื้อกลางคืนนั้นจะต้องใช้หลักเกณฑ์หลายๆ ข้อประกอบกันพิจารณา หากจะให้ละเอียดลงไปต้องอาศัยลักษณะทางกายวิภาคและพฤติกรรมอื่นๆ เข้ามาประกอบด้วย

ผีเสื้อกลางวันหากินในเวลากลางวัน แต่ก็มีบางชนิดที่ชอบออกหากินในตอนพลบค่ำหรือใกล้รุ่ง เช่น ผีเสื้อสายัณห์สีน้ำตาลธรรมดา

หนวด ส่วนปลายจะพองโตคล้ายรูปกระบอง แต่ในบางชนิดปลายหนวดอาจเป็นรูปขอ เวลาเกาะจะชูหนวดขึ้นเหนือหัวเป็นรูปตัววี (V)

ลำตัว ค่อนข้างยาวเรียว ไม่มีขนปกคลุม หรือมีเพียงบางๆ เห็นไม่ชัดเจน

ผีเสื้อกลางคืน หากินในเวลากลางคืน แต่ก็มีบางชนิดออกหากินในเวลากลางวันด้วย เช่น ผีเสื้อหญ้า ซึ่งมักจะมีสีสรรฉูดฉาดไม่แพ้ผีเสื้อ กลางวัน

หนวด มีรูปร่างหลายแบบ เช่น เส้นด้าย ฟันหวี พู่ขนนก เคียว แต่บางชนิดก็มีหนวดคล้ายกับผีเสื้อกลางวัน เวลาเกาะผีเสื้อกลางคืนจะซ่อนหนวดไว้ใต้ปีกหรือลู่แนบไปตามขอบปีก

ลำตัว อ้วนกลมและสั้นกว่าลำตัวของผีเสื้อกลางวัน เมื่อเทียบกับขนาดความกว้างยาวปีกลำตัวมีขนปกคลุมค่อนข้างหนา

วงจรชีวิตของผีเสื้อ

ผีเสื้อมีการเจริญเติบโตแบบโฮโลเมตาโบลัส (holometabolous) คือการเจริญเติบโตที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบสมบูรณ์ (complete metamorphosis) แบ่งเป็น 4 ระยะด้วยกัน คือ ไข่ หนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย การเจริญเติบโตในแต่ละขั้นตอน ผีเสื้อจะมีรูปร่างที่ไม่เหมือนกันเลย ข้อดีสำหรับการเจริญเติบโตแบบนี้คือ แต่ละช่วงของวงจรชีวิตต้องการอาหารแตกต่างกัน และอาจอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน มีศัตรูต่างชนิดกัน ทำให้การเจริญเติบโตในแต่ละระยะ มีอัตราการเสี่ยงต่อการถูกทำลายน้อยลง

การเกี้ยวพาราสีและการผสมพันธุ์

การหาคู่ของผีเสื้อเพศผู้มีหลายวิธีด้วยกัน บางชนิดรอให้ตัวเมียบินเข้ามาในพื้นที่ของตัวเอง บางชนิดออกตระเวนไปเรื่อยๆ บางชนิดกำหนดอาณาเขตของตัวเองแล้วบินวนหาตัวเมียภายในพื้นที่นั้น ผีเสื้อที่กำหนดอาณาเขตของตัวเองไว้จะไม่ยอมให้ผีเสื้อตัวอื่นเข้ามาใกล้ บางครั้งเมื่อผู้บุกรุกไม่ยอมล่าถอย ก็ต้องต่อสู้กันจนกว่าจะแพ้ไปข้างหนึ่ง ผีเสื้อในวงศ์ขาหน้าพู่บางชนิดมีพฤติกรรมการหวงถิ่นมาก มันจะไล่ไม่เว้นแม้แต่แมลงปอหรือนกที่บินเข้ามา แม้ว่าผลสุดท้ายมันอาจจะตกเป็นอาหารของนกก็ตาม

หลังจากที่ตัวผู้ได้กลิ่นหรือพบตัวเมียก็จะเริ่มเกี้ยวด้วยการบินเข้าไปหา และกระพือปีกปล่อยกลิ่นสัญญาณ(pheromones)ให้กระจายออก เพื่อบอกให้ตัวเมียรู้ว่าเป็นผีเสื้อชนิดเดียวกัน จากนั้นมันจะพยายามให้ตัวเมียลงเกาะบนพื้น เพื่อตัวเองจะได้บินคร่อมบนหลังและทำการผสมพันธุ์ กลิ่นสัญญาณเป็นสิ่งสำคัญที่จะยั่วยวนให้ตัวเมียยอมรับในการผสมพันธุ์ หากตัวไม่พอใจก็จะบินหนีไป ผีเสื้อบางชนิดมีต่อมกลิ่นสัญญาณอยู่ที่ปีกคู่หลัง บางชนิดก็อยู่ที่ปลายส่วนท้อง

ช่วงที่ทั้งคู่ผสมพันธุ์กันใช้เวลานานพอสมควรกว่าน้ำเชื้อของตัวผู้จะเข้าไปในตัวเมียมากพอ ระหว่างนี้ผีเสื้อทั้งคู่จะเกาะนิ่ง ถือว่าเป็นช่วงอันตรายพอสมควร เพราะอาจถูกศัตรูผู้ล่าจับกินได้ง่าย

ชีวิตของผีเสื้อ

ผีเสื้อแต่ละชนิดมีอายุไม่เท่ากัน บางชนิดมีอายุเพียง 1 เดือน บางชนิดมีอายุถึง 1 ปี หน้าที่หลักของผีเสื้อในระยะที่เป็นตัวเต็มวัยคือการผสมพันธุ์เพื่อสืบทอดเผ่าพันธุ์ดังนั้นในชีวิตประจำวันของมันก็จะออกหาคู่เพื่อผสมพันธ์ และขณะเดียวกันก็จะออกหาอาหารด้วย อาหารของผีเสื้อก็คือของเหลวที่มีแร่ธาตุต่าง ๆ เช่นน้ำหวานจากดอกไม้ น้ำตามพื้นดินพื้นทราย ส่วนใหญ่แล้วผีเสื้อเพศผู้มักจะลงหากินตามที่ชื้นแฉะริมห้วย ตามโป่งดิน ผลไม้เน่า มูลสัตว์ ส่วนผีเสื้อเพศเมียมักจะหากินน้ำหวานจากดอกไม้ ปกติผีเสื้อเพศผู้และเพศเมียจะหากินในอาณาบริเวณเดียวกัน แต่บางครั้งพบว่ามันหากินไกลกัน

ในเช้าวันที่อากาศดี ผีเสื้อจะออกมาผึ่งแดดเพื่ออบอุ่นร่างกาย และจะออกหากินในช่วงเวลาประมาณ แปดโมงเช้าถึงสิบโมงเช้าพอถึงเวลากลางวันที่อากาศร้อน ผีเสื้อจะหลบพักตามที่ร่มไม้ และเริ่มออกหากินอีกครั้งในช่วงบ่ายประมาณสามโมงถึงห้าโมงเย็น ถ้าฝนตกผีเสื้อจะหลบตามใต้ใบไม้ และออกหากินหลังฝนหยุดตก ในวันที่ฟ้าครึ้ม มีเมฆมาก อากาศมีความชื้นสูง ผีเสื้อมักจะไม่ค่อยออกบินหากิน อย่างไรก็ตามมีผีเสื้อบางชนิดที่ออกหากินในตอนเช้ามืดหรือใกล้ค่ำ
ในตอนกลางคืนผีเสื้อที่ออกหากินในตอนกลางวันก็จะพักนิ่ง ๆ ตามใบไม้ ส่วนผีเสื้อกลางคืนก็จะออกหากินสลับกัน

ดอกไม้กับผีเสื้อ

ดอกไม้สำหรับผีเสื้อกลางคืนมักมีสีอ่อน ลักษณะเป็นท่อยาวและเล็ก ไม่มีที่ให้เกาะ มีน้ำหวานอยู่ลึกลงไปในดอกไม้ และบานส่งกลิ่นหอมในตอนกลางคืน ส่วนดอกไม้สำหรับผีเสื้อกลางวันมักมีสีสด หลายชนิดมีสีแดง โดยมากมักมีขนาดเล็กกว่าดอกไม้สำหรับผีเสื้อกลางคืน แต่จับกลุ่มกันเป็นดอกรวมให้ผีเสื้อเกาะได้

ผีเสื้อและแมลงต่าง ๆ มองเห็นสีสันของดอกไม้แตกต่างไปจากที่คนเรามองเห็น ทั้งนี้เพราะมันสามารถมองเห็นแสงในย่านอัลตราไวโอเลต เมื่อฉายด้วยแสงอัลตราไวโอเลต ไปบนดอกไม้ที่เรามองเห็นว่าเป็นสีเรียบ ๆ แมลงจะเห็นว่าบนกลีบดอกมีเส้นสีเข้มมากมาย เส้นสีเข้มนี้เรียกว่า nectar guide ซึ่งจะชี้นำให้แมลงเข้าไปหาน้ำหวานที่อยู่กลางดอก

การป้องกันตัวเองของผีเสื้อ

ผีเสื้อเป็นเพียงแมลงตัวเล็ก ๆ โอกาสที่จะตกเป็นเหยื่อของสัตว์ใหญ่กว่าจึงมีอยู่มาก ขณะที่ยังอยู่ในระยะของไข่และตัวหนอนนับเป็นช่วงที่อันตรายที่สุด โอกาสที่จะรอดชีวิตมาเป็นตัวเต็มวัยจึงมีอยู่น้อยมาก เมื่อเจริญเป็นตัวที่สมบูรณ์แล้วผีเสื้อจึงต้องพยายามเอาชนะศัตรูรอบ ๆ ข้างให้ตัวเองได้มีชีวิตต่อไป

การออกหากินตอนเช้ามืดหรือตอนใกล้ค่ำของผีเสื้อหลายชนิด เพื่อให้รอดพ้นจากพวกนกต่าง ๆ ที่ออกหากินตอนกลางวัน ทั้งยังปรับสีสันของปีกให้มีสีค่อนข้างทึบ บางชนิดมีลักษณะเหมือนผีเสื้อกลางคืนไปเลย เช่น ผีเสื้อสายัณห์สีตาล ผีเสื้อป่า ผีเสื้อบินเร็วหลายชนิด

ผีเสื้อบางชนิด เช่น ผีเสื้อหางติ่ง ผีเสื้อแถบขาว ผีเสื้อหนอนมะนาว ผีเสื้อตาลหนาม และผีเสื้อเจ้าชายเขียว สามารถบินได้เร็วทำให้ศัตรูไม่สามารถจับได้ทัน บางชนิดบินร่อนไปช้า ๆ นาน ๆ จะกระพือปีกสักครั้ง และมีลวดลายบนปีกที่สังเกตได้ยาก เช่นผีเสื้อลายหินอ่อน ผีเสื้อกะลาสี ผีเสื้อร่อนลม ผีเสื้อจรกา

ผีเสื้อหลายชนิดทำตัวให้กลมกลืนกับธรรมชาติ มีสีสันลวดลายของปีกกลมกลืนไปกับสภาพแวดล้อม เช่นผีเสื้อแพนซีมยุรา ผีเสื้อสายัณห์ตาลบางชนิด มักเกาะกิ่งไม้หรือต้นไม้ทอดไปตามแนวดิ่ง ผีเสื้อที่อาศัยตามไม้พุ่มหนาทึบมักมีสีค่อนข้างทึบ เช่นสีน้ำตาล สีน้ำเงิน หรือสีดำ และมักมีจุดสีอ่อนหรือสีขาวซึ่งมองดูคลัายกับแสงที่ลอดผ่านพุ่มไม้มายังพื้น เช่น ผีเสื้อกะลาสี ผีเสื้อแถบขาว ผีเสื้อเจ้าชายม่วง

ผีเสื้อในวงศ์ผีเสื้อสีน้ำเงินมีติ่งหางยื่นยาวออกมาบริเวณปลายปีกคู่หลัง และมีจุดสีดำตรงโดนติ่ง ทำให้มองดูคล้ายหัวและหนวดเวลาเกาะมักชูท้ายขึ้นเพื่อให้ส่วนหางที่มองดูคล้ายหัวอยู่สูง เพื่อลวงให้ศัตรูเข้าใจผิด ทำให้ศัตรูจู่โจมผิดเป้าหมาย

ผีเสื้อที่ไม่มีพิษบางชนิดเลียนแบบสีสัน ลวดลายของปีกและนิสัยการบินให้ใกล้เคียงกับพวกที่มีพิษ เพื่อหลอกให้ศัตรูไม่กินมัน การเลียนแบบมักจะเลียนแบบเฉพาะลวดลายปีกด้านบน การเลียนแบบทั้งด้านบนและด้านล่างของปีกมีน้อยมาก

แง่คิดจากผีเสื้อ

ชายคนหนึ่งพบรังไหมของตัวอ่อนผีเสื้อ เขาเฝ้าจับตาความคืบหน้ามาตลอด กระทั่งได้เห็น
รอยปริขนาดเล็กปรากฏอยู่ที่ผิวภายนอก ชายคนนั้นจึงนั่งลงและเฝ้าจับตามองความเคลื่อนไหวของ
ตัวอ่อนผีเสื้ออยู่นานหลายชั่วโมง เขาเห็นมันพยายามดิ้นรนจะพ้นจากช่องเล็กๆของรังไหมให้ได้ - - - - -
แต่เมื่อไม่สำเร็จ เจ้าตัวน้อยก็หยุดการเคลื่อนไหวเหมือนจะยอมรับว่า ไม่อาจขืนทำอะไรไปมากกว่านั้น

เมื่อตัดสินใจได้ว่าจะช่วยตัวอ่อนแล้ว…......ชายคนนั้นจึงหยิบกรรไกรขึ้นมาตัดเปิดช่องรังไหม
จนกว้างพอที่ตัวอ่อนจะสามารถออกมาได้อย่างง่ายดาย ตัวอ่อนผีเสื้อน้อยจึงออกมาเผชิญโลกทั้งสภาพ
ร่างกายบวมกลมตรงข้ามกับปีกที่มีขนาดเล็กนิดเดียว !

แต่เขาก็เฝ้าจับตามองตัวอ่อนนั้นต่อไป ด้วยความหวังว่า…อีกไม่ช้าปีกของมันจะขยายใหญ่ขึ้น
และแข็งแรงพอจะพยุงร่างกายมันได้เมื่อถึงเวลาอันควร แต่เมื่อเวลาผ่านไป...กลับไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง !

ผีเสื้อน้อยต้องเดินและคลานไปมาทั้งชีวิต ด้วยสภาพร่างกายบวมกลมและปีกแห้งเล็ก ที่ไม่มี
โอกาสจะบินได้ภายใต้การดูแลอย่างอ่อนโยนของชายผู้หวังดี

สิ่งที่ชายคนนี้ไม่เคยเข้าใจก็คือ ธรรมชาติได้กำหนดมาแล้วว่า ตัวอ่อนจะออกไปเผชิญโลกได้
ก็ต่อเมื่อของเหลวในร่างกายลดน้อยลงจนลำตัวมีขนาดสมดุลกับปีกเท่านั้น จึงจะสามารถลอดออกจาก
ช่องว่างขนาดเล็กของรังไหมได้สำเร็จ และถ้าตัวอ่อนได้ผ่านการดิ้นรนจนถึงเวลานั้น มันจึงจะเติบโต
เป็นผีเสื้อที่พร้อมโบกบินจากรังได้อย่างอิสระโดยแท้

การมีชีวิตอยู่โดยไม่ต้องผ่านอุปสรรคใดๆเลย จึงมีแต่จะทำให้เราพิการและไม่แข็งแรง การดิ้นรน
ฝ่าฟันอุปสรรคต่างหาก ที่เป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินชีวิต ซึ่งจะช่วยให้เรายืนหยัดอยู่ได้
อย่างแข็งแกร่ง เพราะฉะนั้นภูมิใจกับการดิ้นรนในวันนี้ .....ถ้าคุณหวังจะไปให้ถึงวันดีๆของชีวิตที่สามารถ
โบยบินได้อย่างเสรี

Biology of Phylum Arthropoda)โลกของสัตว์

2009-08-13T23:21:00.000-07:00

ชีววิทยา ตารางชีวิตและอาณาจักรสัตว์

ในส่วนนี้ เราจะศึกษาเกี่ยวกับหลักการจัดจำพวกและการจัดไฟลัมในอาณาจักรสัตว์ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก ปลา สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลัง (Invertebrates) หมายความว่ามันไม่มีโครงร่างแข็งอยู่ภายใน

เราอาจจะหาสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง มาศึกษาได้หลายชนิด โดยหาตามสวนหรืออุทยาน เราสามารถศึกษาได้หลายเรื่อง เช่น มันเป็นสัตว์สปีชีส์ไหน กินอะไรเป็นอาหาร ชอบอาศัยอยู่ในที่แบบใด ทำกิจกรรมเมื่อไร (กลางวันหรือกลางคืน) และมันเคลื่อนที่อย่างไร

โปรโตซัว (Protozoa)

เป็นสัตว์ชนิดเดียวเช่น อะมีบา พารามีเซียม อยู่ในไฟลัมโปรโตซัว โดยทั่วไปจะอาศัยอยู่ในน้ำในทะเล ในสระหรือที่ชื้นแฉะ เช่นตามบ่อ เราจะเห็นมันได้โดยการส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์

ซีเลนเทอเรต (Coelenterate)

ซีเลนเทอเรตเป็นสัตว์ที่มีลำตัวนิ่ม ภายในกลวงและมีหนวด แมงกะพรุน ซีแอนีโมนี ไฮดราและปะการังเป็นซีเลนเทอเรตทั้งหมด

สัตว์ ที่อยู่ในไฟลัมนี้ เรียกว่า ซีเลนเทอเรต (Coelenterate) ส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่ในทะเล เช่น ปะการัง กัลปังหา ดอกไม้ทะเล แมงกะพรุน มีเพียงส่วนน้อยอยู่ในน้ำจืด เช่น ไฮดรา แมงกระพรุนน้ำจืด
ลักษณะที่สำคัญ
1. มีสมมาตรแบบรัศมี (Radial symmetry)
2. มีเนื้อเยื่อ 2 ชั้น คือ เนื้อเยื่อชั้นนอกทำหน้าที่เป็นผิวลำตัวเรียกว่า เอพิเดอร์มิส (Epidermis) และเนื้อเยื่อชั้นในทำหน้าที่เป็นเยื่อบุทางเดินอาหารเรียกว่า แกสโทรเดอร์มิส (Gastrodermis) ระหว่างเนื้อเยื่อชั้นนอกและเนื้อเยื่อชั้นในมีสารซึ่งมีลักษณะคล้ายวุ้น แทรกอยู่เรียกว่าชั้นโซเกลีย (Mesoglea)
3. ทางเดินอาหารเป็นแบบถุงไม่สมบูรณ์มีปากแต่ไม่มีทวารหนักช่อง ทางเดินอาหารนี้อยู่กลางลำตัวทำหน้าที่เป็นทั้งทางเดินอาหารและ ระบบหมุนเวียน เรียกว่าแกสโทรวาสคูลาร์ คาวิตี (Gastrovascular carvity) 4. มีเข็มพิษหรือเนมาโทซีสต์(Nematocyst)ใช้ในการป้องกันและฆ่า เหยื่อเนมาโทซีสต์มักจะอยู่กันหนาแน่นที่บริเวณหนวด(Tentacle) ซึ่งอยู่รอบปากมากกว่าบริเวณอื่นๆทำให้การหาอาหารและการต่อสู้กับ ศัตรูมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น
5. ไม่มีระบบหายใจ ระบบหมุนเวียนโลหิต ระบบขับถ่ายโดยเฉพาะ แต่โดยทั่วไปอาศัยการแพร่ของก๊าซและของเสียต่างๆระหว่างน้ำที่ อยู่รอบๆตัวกับผิวลำตัวโดยตรง หรือมีเซลล์ชนิดพิเศษเช่นเซลล์ ที่ทำหน้าที่ในการย่อยอาหาร (nutritive cell) ช่วยทำหน้าที่ ย่อยและดูดซึมสามอาหาร เพื่อส่งไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายต่อไป
6. ระบบประสาทเป็นแบบข่ายใยประสาท(Nerve net)แผ่กระจายทั่วตัว และหนาแน่นบริเวณหนวดดังนั้นการนำกระแสประสาทจึงเป็นไปใน ลักษณะทุกทิศทุกทางทำให้กระแสประสาทเคลื่อนที่ไปได้ช้าและมีทิศ ทางไม่แน่นอนซึ่งแตกต่างจากสัตว์ชั้นสูงอื่นๆ
7. สัตว์กลุ่มนี้มีรูปร่างเป็น 2 แบบ คือ รูปร่างแบบต้นไม้เรียกว่า โพลิป (Polyp) เช่น ไฮดรา ปะการังดอกไม้ทะเลและรูร่างคล้ายร่มหรือกระ ดิ่งคว่ำ เรียกว่า เมดูซา(Medusa) ได้แก่แมงกระพรุน
8. การสืบพันธุ์ มีทั้งแบบอาศัยเพศและแบบไม่อาศัยเพศแบบอาศัยเพศ โดยการสร้างเซลล์สืบพันธุ์มาผสมกันส่วนการสืบพันธุ์แบบไม่ อาศัยเพศโดยการแตกหน่อหรือการ แบ่งตัว ซีเลนเทอเรตหลายชนิด เช่น แมงกะพรุน โอบีเลียมีการสืบพันธุ์แบบสลับ (Alternative of generation) โดยมีการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศด้วยการแบ่งตัวหรือ แตกหน่อกับการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศด้วยการสร้างเซลล์สืบพันธุ์มา ผสมกัน
สัตว์ในกลุ่มนี้จัดว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปะการัง เพราะปะการัง สามารถสร้างโครงร่างภายนอกซึ่งเป็นสารจำพวก หินปูนได้และโครงหินปูนเหล่านี้รวมกันมากๆกลายเป็นแนวหินปะการังซึ่ง ให้ความสวยงามเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจเป็นที่ท่องเที่ยวและมีนักท่องเที่ยวมา ชมปีละมากๆเช่น หินปะการังที่เกาะล้านนอกจากนี้แนวหินปะการังยังมี ความสำคัญต่อระบบนิเวศอย่างมาก เพราะแนวหินปะการังเป็นที่อยู่อาศัยที่ หลบภัย ที่หาอาหาร ที่ผสมพันธุ์และการเจริญของตัวอ่อนของสัตว์ทะเล หลายชนิดก็อาศัยแนวหินปะการังเป็นแหล่ง ที่อาศัยและที่เจิญเติบโต ดังนั้นแนวหินปะการังจึงมีสัตว์ต่างๆมาอาศัยอยู่อย่างชุกชุมซึ่ง ลักษณะอันนี้จัดเป็นระบบนิเวศที่สำคัญและเป็นสมดุลธรรมชาติอย่างหนึ่ง แต่ในปัจจุบันเป็นที่น่าเสียดายเป็นอย่างมากเพราะแนวหินปะการังถูก ทำลายอย่างมาก

แอนีลิด (Annelid)

ไส้เดือนจัดอยู่ในไฟลัมแอนีลิด สัตว์พวกนี้มีลำตัวนิ่ม ลำตัวแบ่งเป็นวงๆ หรือปล้องเรียงติดกัน ไส้เดือนเคลื่อนที่โดยการคลายตัวและหดของกล้ามเนื้อในร่างกาย

อาร์โทรพอด (Arthropod)

อาร์โทรพอด มีโครงร่างภายนอก (Exoskeletion) ขาและหนวดเป็นข้อๆ ลำตัวมักแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ หัว อก และท้อง อาร์โทรพอด แบ่งออกเป็น 4 คลาสหลัก คือ

ครัสเตเชียน (Crustacean)

วูด ไลซ์ และสัตว์ที่มีเปลือก เช่น ปูและกุ้งเป็นครัสเตเชีย สัตว์พวกนี้จะมีขา 10-14 ขา มีหนวด 2 คู่ และหายใจโดยใช้เหงือก

อะแรชนิด (Arachnid)

แมงมุมและแมงป่องเป็นอะแรชนิด สัตว์เหล่านี้มี 8 ขา ไม่มีหนวดและมีตาประกอบอย่างง่ายๆ อะแรชนิดบางชนิดมีการชักใยสำหรับดักจับอาหาร

แมลง (Insect)

แมลงมี 6 ขา มีปีก 2 คู่ มีหนวด 1 คู่ และมีตาประกอบ 2 ตา ทราบไหมว่า ประมาณ 70% ของสัตว์ทั้งหมดเป็นแมลง

ไมริเอพอด (Myriapod)

อาร์โทรพอดที่มีขาเป็นจำนวนมาก เช่นตะขาบ และกิ้งกือ เรียกว่า ไมริเอพอด

เนื่องจากอาร์โทรปอดเป็นไฟลัมที่ใหญ่มาก และมีประวัติการจัดจำแนกตลอดระยะเวลาอันยาวนาน ในหลายปีที่ผ่านมา อาร์โทรปอดถูกแบ่งออกเป็น 2 ซับไฟลัม โดยอาศัยความแตกต่างระหว่างส่วนของปาก คือ Subphylum Chelicerata ได้แก่ แมงมุม แมงป่อง ไร และอาร์โทรปอด ชนิดอื่น ๆ ที่มีระยางค์ปาก 1 คู่ เป็น chelicerae อีกกลุ่มจะเป็นอาร์โทรปอดที่มีกราม (mandible) ใช้ในการบดเคี้ยวอาหารแข็ง จึงแบ่งย่อยออกเป็น 4 ซับไฟลัม (subphylum) คือ

ซับไฟลัมไตรโลบิทา (Subphylum Trilobita)
ซับไฟลัมชีริเชอราตา (Subphylum Chelicerata) ได้แก่ แมงดาทะเล (horseshoe crabs) แมงป่อง (scorpions) แมงมุม (spiders) ไร (mites) และเห็บ (ticks)
ซับไฟลัมครัสตาเซีย (Subphylum Crustacea) ได้แก่ กุ้ง (shrimps) ปู (crabs)
ซับไฟลัมยูนิราเมีย (Subphylum Uniramia) ได้แก่ตะขาบ (centipedes) กิ้งกือ (millipedes) และแมลง (insects)

10.5.1 ซับไฟลัมไตรโลบิตา (Trilobita)

เป็นสัตว์ยุคโบราณเกิดเมื่อ 85 บ้านปีที่ผ่านมาในยุคแคมเบรียน และลดจำนวนลงอย่างช้า ๆ จนกระทั่งสูญพันธุ์ไปหมดในปลายยุคพาลีโอโซอิค Trilobite เป็นชื่อที่ได้มาจากการแบ่งส่วนของเปลือกแข็งที่หุ้มลำตัวออกเป็น 3 ส่วน ขนาดของฟอสซิสที่พบมีความยาวตั้งแต่ 3 มม. จนถึง 70 ซม. แต่ส่วนมากที่พบมีขนาดตั้งแต่ 2-7ซม. ลำตัวของ Trilobites มีลักษณะของปล้องอย่างชัดเจน แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนหัว (head) ส่วนอก (thorax) และส่วนท้าย (pygidium) ส่วนหัวประกอบด้วยปล้องหลายปล้องเชื่อมต่อกันเป็นที่ตั้งของหนวด 1 คู่ ตารวม ปาก และขา ส่วนนอกประกอบด้วยปล้องประมาณ 2-29 ปล้อง แต่ละปล้องยกเว้นปล้องสุดท้ายจะมีขาที่แตกแขนงปล้องละ 1 คู่

10.5.2 ซับไฟลัม ชิริเซอราตา (Subphylum Chelicerata)

สมาชิกในกลุ่มนี้ถูกแยกออกมาจากอาร์โทรปอดชนิดอื่น ๆ โดยอาศัยลักษณะของการไม่มีกราม (mandible) และไม่มีหนวด (antenna) ลำตัวแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ เซฟาโลทอแรกซ์ (cephalothorax) และส่วนท้อง (abdomen) เซฟาโลทอแรกซ์เป็นส่วนที่รวมส่วนหัวและส่วนอกเข้าไว้ด้วยกัน โดยมีเปลือกแข็งชิ้นเดียวคลุมอยู่เรียก คาราเพช (carapace) ระยางค์ทั้ง 6 คู่ ประกอบด้วยระยางคู่แรกเป็นระยางค์หนีบ (chelicerae) ระยางค์คู่ที่ 2 คือ เพดิพาลพ์ (pedipalp) ช่วยในการฉีกอาหาร ระยางค์อีก 4 คู่ เป็นขาเกิน ส่วนท้องไม่มีระยางค์ แบ่งออกเป็น 2 คลาส

คลาสเมอโรสโรมาตา (Class Merostomata) สมาชิกในกลุ่มนี้ได้แก่ แมงดาทะเล (horseshoe crabs) ในปัจจุบันเหลือเพียง 5 ชนิด จัดว่าเป็นพวกชีริเซอเรคที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีความยาวถึง 60 เซนติเมตร ที่พบเป็นฟอสซิลยาวถึง 2 เมตร ด้านหลังของคาราเพชมีตาประกอบ 1 คู่ ด้านล่างของเซฟาโรทอแรกซ์เป็นที่ตั้งของระยางค์ทั้ง 6 คู่ โดยระยางค์ขา 3 คู่ มีลักษณะเป็นก้ามหนีบ ยกเว้นขาคู่สุดท้ายใช้ในการกวาดโคลน ทราย ปล้องส่วนท้องจะรวมกัน ด้านท้ายสุดจะยื่นยาวออกเป็นหาง (telson) ด้านล่างของส่วนท้องเป็นที่ตั้งของเหงือก 5 คู่ และมีแผ่นปิดเหงือก (lamella) แมงดาทะเลเป็นสัตว์ที่ไม่เป็นอันตราย มันจะใช้ระยางค์ขาคู่สุดท้ายดันขุดดินไปด้านหลังเพื่อฝังตัวลงในโคลนหรือทราย การดำรงชีวิตเป็นทั้งกินพืชและกินซาก รวมทั้งสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่มีลำตัวอ่อนนุ่ม
คลาส อะแรคนิดา (Class Arachnida) ประกอบด้วยสมาชิกในกลุ่มประมาณ 60,000 ชนิด อาศัยอยู่บนบก กระจายทั่วไป บางชนิดเป็นปรสิตทั้งในพืชและสัตว์ ระบบแลกเปลี่ยนก๊าซมีการปรับตัวให้เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยู่ในน้ำมาเป็นบนบก โดยมีชั้นอีพิคิวติเคิลหุ้มด้วยไข ป้องกันการสูญเสียน้ำ ของเสียเป็นสารประกอบไนโตรเจนที่ไม่ละลายน้ำ สัตว์ในคลาสนี้แบ่งออกเป็น 13 order ที่รู้จักกันดีคือ

แมงป่อง (scorpion) เป็นอะแรคนิดที่มีขนาดใหญ่ มีเพดิพาลท์ขนาดใหญ่และยาวเป็นก้ามหนีบด้วย ปลายสุดของส่วนท้องมีต่อมพิษ ด้านบนของส่วนหัวมีตา 1 คู่ อยู่บริเวณกึ่งกลางของคาราเพช และมีตาด้านข้างอีก 3 คู่ ในเวลากลางวันจะหลบซ่อนตัวใต้ก้อนหิน ขอนไม้ และออกหาเหยื่อในเวลากลางคืน พบได้ทั่วไปในเขตร้อน
แมงมุม (spider) มีประมาณ 32,000 ชนิด ส่วนท้องไม่มีปล้องเชื่อมต่อกับ เซฟาโรทอแรกซ์ เป็นรอยต่อคอดกิ่วชัดเจน เพดิพาลท์มีขนาดเล็กเหมือนขาเดิน แมงมุมมีตา 8 ตา ทางด้านหน้าของหัว แมงมุมบางชนิดสร้างใยได้ ใย (silk) เป็นโปรตีนที่มีกรดอะมิโนเรียงต่อซ้ำกัน ใยแมงมุมมีความแข็งแรงเทียบเท่าไนลอน แต่สามารถยืดยาวออกได้มากกว่าถึง 2 เท่า ต่อมสร้างใยตั้งอยู่ที่ส่วนท้องเปิดเข้าสู่อวัยวะชักใยเรียก spinnerate ที่ส่วนท้ายของท้อง ใยที่สร้างขึ้นเมื่อปล่อยออกมาจะมีลักษณะเป็นของเหลว เมื่อถูกกับอากาศเส้นใยจะแข็งตัวขึ้น แมงมุมใช้ใยในการดักจับเหยื่อ และช่วยผสมพันธุ์
เห็บ (tick) เป็นปรสิตภายนอกที่พบในสัตว์มีกระดูกสันหลัง เช่น สุนัข วัว โดยดูด กินเลือด ส่วนหัวมีขนาดเล็ก มีผนังลำตัวที่ห่อหุ้มหนา ในช่วงเวลาที่รอเหยื่อจะหลบซ่อนอยู่ในดิน ก่อให้เกิดโรคในสัตว์
ไร (mite) มีขา 4 คู่ ลำตัวมีขนาดเล็กมาก เป็นปรสิตได้ทั้งในพืชและสัตว์ ร่างกายแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนหัวเรียกโปรโซมา (prosoma) ส่วนท้องเรียกโอพิสโทโซมา (opsthosoma) พวกที่อาศัยในพืชจะดูดกินน้ำเลี้ยง และก่อให้เกิดโรคระบาดได้ ในสัตว์ก็เช่นเด่ยวกัน มักอาศัยอยู่ตามสัตว์ปีก เนื่องจากมีขนาดเล็กมาก ไข่หรือตัวเต็มวัยอาจแพร่กระจายไปกับฝุ่นละออง

10.5.3 ซับไฟลัม ครัสตาเซีย (Subphylum Crustacea)

สมาชิกประกอบด้วย กุ้ง (shrimp) ปู (crab) เพรียง (barnacle) ไรน้ำ (water flea) ส่วนมากอาศัยอยู่ในน้ำโดยเฉพาะน้ำเค็ม พบบ้างในน้ำจืด ลักษณะที่แตกต่างจากซับไฟลัมอื่น คือมีหนวด 2 คู่ หนวดคู่แรกมีโครงสร้างที่คล้ายกับหนวดของแมลง ตะขาบและกิ้งกือ หนวดคู่ที่ 2 เป็นลักษณะเฉพาะของครัสตาเซีย ระยางค์ที่ช่วยในการหาอาหารประกอบด้วยขากรรไกรล่าง (mandible) 1 คู่ และขากรรไกรบน (maxilla) 1 คู่ ระยางค์ของส่วนหัวนี้จะจำเพาะเจาะจงสำหรับสัตว์ในซับไฟลัมนี้ คาราเพซที่ปกคลุมร่างกายจะแตกต่างกันในแต่ละคลาส บางคลาสอาจจะคลุมเฉพาะส่วนด้านหลังของลำตัว หรือเฉพาะด้านข้าง หรือคลุมทุกส่วนของร่างกาย ระยางค์จะมีลักษณะ 2 ส่วน คือ ส่วนที่อยู่ด้านหน้าเรียกเอกโซโพไดท์ (exopodite) ด้านหลังเรียกเอนโดโพไดท์ (endopodite) ต่อจากส่วนฐานที่เรียกว่าโปรโตโพไดท์ (protopodite)

ส่วน มากครัสตาเซียนจะมีจำนวนปล้องประมาณ 16-20 ปล้อง ร่างกายแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ ส่วนหัว ส่วนอก และส่วนท้อง แต่อาจจะไม่เหมือนกันทุกชนิดในซับไฟลัมนี้ ครัสตาเซียนที่มีขนาดใหญ่มักมีสีสรรสดใส เนื่องจากมีรงควัตถุอยู่ในชั้นเอนโดคิวติเคิล กุ้งใหญทที่สุกแล้วจะมีลำตัวสีแดง เนื่องจากการเปลี่ยนสภาพของโปรตีนของรงควัตถุแอสตาแซนทิน (astaxanthin) ซึ่งเดิมจะมีสีน้ำเงินหรือสีเขียว บางชนิดมีการปรับสีให้เข้ากับสภาพแวดล้อมเนื่องจากมีการเคลื่อนที่ของ รงควัตถุในโครมาโตฟอร์ ทำให้ลำตัวมีสีเข้มหรือสีอ่อน แบ่งออกเป็น 6 คลาส คือ

1. คลาส มาลาคอสตราคา (Class Malacostraca) คลาสนี้จัดเป็นคลาสที่ใหญ่ที่สุดในซับไฟลัม สมาชิกที่สำคัญได้แก่ กุ้ง (shrimp) กุ้งใหญ่ (lobster) กุ้งน้ำจืด (crayfish) และปู (crab) จัดอยู่ในออเดอร์เดคพอดา (decapoda) ซึ่งหมายถึงสัตว์ที่มีขา 5 คู่ รวมทั้งขาคู่แรกที่เปลี่ยนเป็นก้ามหนีบขนาดใหญ่

ตัวอย่างที่ใช้ศึกษาคือ กุ้ง

โครงสร้างของลำตัว ร่างกายของกุ้งแบ่งออกเป็น 2 ส่วน โดยมีส่วนหัวรวมกับส่วนอกเรียกเซฟาโลทอแรกซ์ (cephalothorax) มีจำนวนปล้อง 13 ปล้อง และส่วนท้องมีจำนวนปล้อง 6 ปล้อง ระยางค์ของลำตัวประกอบด้วย

ระยางค์ส่วนหัว มี 5 คู่ คือ หนวด 2 คู่ (antenna & antennule) ขากรรไกรล่าง (mandible) 1 คู่ มีลักษณะเป็นฟันบดแข็ง ขากรรไกรบน (maxilla) 2 คู่ ทำหน้าที่ช่วยจับอาหารเข้าปาก
ระยางค์ส่วนอกมี 8 คู่ คือ ระยางค์ที่ใช้ในการกิน (maxilliped) ขนาดเล็ก 3 คู่ ขาเดิน 5 คู่ ขาเดินคู่แรกเปลี่ยนเป็นก้ามหนีบ (cheliped) ใช้จับเหยื่อ
ระยางค์ส่วนท้อง มี 6 คู่ คือ ขาว่ายน้ำ (pleopod หรือ swimmeret) 5 คู่ ใช้ว่ายน้ำ คู่สุดท้ายเป็นแพนหาง (uropod)

การลอกคราบ (Ecdysis) ครัสตาเซียนเป็นสัตว์ที่มีโครงร่างแข็งภายนอก ดังนั้นจึงมีการเจริญโดยการลอกคราบ ในระยะตัวอ่อนจะมีการลอกคราบได้หลายครั้ง และจะน้อยลงในช่วงที่เป็นตัวเต็มวัย

ระบบกล้ามเนื้อ ผิวลำตัวชั้นนอกมีอีพิเดอร์มิส หุ้มด้วยชั้นของคิวติเคิล ใต้ชั้นอีพิเดอร์มิสเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวกัน และมีกล้ามเนื้อตามยาว ช่วยในการเคลื่อนไหว ประกอบด้วย 1. กล้ามเนื้อเฟลคเซอร์ (flexor muscle) มีอยู่ 2 คู่ เป็นมัดกล้ามเนื้อที่เรารับประทานช่วยในการดีดตัวของกุ้ง 2. กล้ามเนื้อเอคเทนเซอร์ (extensor muscle) มีอยู่ 2 คู่ เป็นมัดกล้ามเนื้อช่วยให้กุ้งเหยียดตัว

ระบบย่อยอาหาร มีระยางค์หลายคู่ช่วยในการจับเหยื่อให้เข้าสู่ปาก ผ่านคอหอยสั้น ๆ เข้าไปยังกระเพาะอาหารส่วนแรก (cardiac stomach) และกระเพาะอาหารส่วนหลัง (pyloric stomach) บริเวณด้านข้างมีรูเปิดของท่อน้ำย่อยจากตับ (digestive gland) เข้ามาช่วยย่อยและมีการดูดซึมในบริเวณนี้ด้วย จากนั้นกากอาหารจะถูกส่งออกตามลำไส้ไปยังทวารที่อยู่ส่วนท้ายของร่างกาย

ระบบหมุนเวียนโลหิตและระบบแลกเปลี่ยนก๊าซ หัวใจอยู่บริเวณด้านเหนือกระเพาะอาหารและอวัยวะสืบพันธุ์ อยู่ในช่องรอบหัวใจ (pericardial cavity) มีช่องเล็ก ๆ ให้เลือดในช่องนี้ไหลเข้าไปในหัวใจได้ เส้นเลือดที่สำคัญมีหลายเส้น และส่งเลือดไปเลี้ยงทั่วร่างกาย ที่สำคัญได้แก่

เส้นเลือด	จำนวน	หน้าที่การทำงาน
opthalmic artery	1 เส้น	ออกจากหัวใจด้านหน้าไปเลี้ยงส่วนหัวและกระเพาะอาหาร
antennary aratery	1 คู่	เป็นเส้นเลือดที่แยกแขนงออกจาก opthalmic aratery ไปเลี้ยงหนวด
gastric artery	1 คู่	เป็นเส้นเลือดที่แยกแขนงออกจาก opthalmic aratery ไปเลี้ยงกระเพาะ
hepatic artery	1 คู่	ออกจากหัวใจทางด้านล่างไปเลี้ยงตับ (digestive gland)
dorsal abdominal artery	1 เส้น	ออกจากหัวใจส่วนท้ายด้านล่าง แล้ววกขึ้นบนไปยังหาง
stemal artery	1 เส้น	แยกจากดอซัลแอบโดมินับ อาทอรี ลงสู่ด้านล่าง
ventral artery	1 เส้น	อยู่ทางด้านล่าง แล่นไปส่วนหัวเรียก ventral thoracic artery และแล่นไปส่วนท้องเรียก
		ventral abdominal aratery

เลือดของกุ้งมีสีฟ้าอ่อน เพราะมีองค์ประกอบของฮีโมไซยานิน เมื่อเลือดไหลออกจากหัวใจไปยังเส้นเลือดต่าง ๆ แล้วไหลเข้ามารวมกันที่แอ่งพักเลือดด้านท้อง เลือดจะไหลเข้าสู่เส้นเลือดที่นำไปฟอกยังเหงือก ซึ่งมีอยู่ 8 คู่ ทางด้านข้างของส่วนอก โดยมีแผ่นเปลือกปิดไว้ แต่ละอันมีใยเหงือกเล็ก ๆ เป็นบริเวณที่มีการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ เมื่อเกิดการฟอกเลือดแล้ว เลือดจะไหลออกเพื่อไหลเข้าสู่ช่องรอบหัวใจแล้วเข้าหัวใจทางรูออสเตีย (ostia)

ระบบขับถ่ายของเสีย อวัยวะที่ใช้ในการขับถ่าย คือ ต่อมที่อยู่บริเวณโคนหนวดเรียกต่อมเขียว (green gland หรือ antennary gland) อยู่ภายในช่องที่มีของเหลวที่เป็นของเสียมารวมอยู่โดยการซึมแพร่เข้าไปใน ต่อมเขียว ซึ่งมีลักษณะเป็นถุงและส่งไปพักที่บริเวณกระเพาะพัก (bladder)เปิดออกนอกร่างกายที่โคนหนวดคู่ที่ 2

ระบบประสาท ประกอบด้วยสมอง เป็นปมประสาทขนาดใหญ่อยู่บริเวณส่วนหัว มีแขนงแยกไปเลี้ยงตา (optic nerve) และไปเลี้ยงหนวด (antennary nerve) จากปมประสาท สมองมีเส้นประสาทล้อมรอบหลอดอาหาร ลงมายังปมประสาทด้านล่าง รวมกันเป็นปมประสาททรวงอก (thoracic ganglion) ซึ่งมีปมประสาท 7 ปม จากนั้นจะทอดยาวเป็นปมประสาทส่วนท้อง (ventral nerve cord) และมีปมประสาทแยกออกไปยังกล้ามเนื้อและระยางค์ต่าง ๆ
ภาพประกอบ

ระบบสืบพันธุ์ เป็นสัตว์แยกเพศ เพศผู้ประกอบด้วย เทสทิส เพศเมียมีรังไข่อยู่บริเวณด้านหลังของส่วนอก ท่อนำสเปิร์มจะมีรูเปิดออกที่ฐานของขาคู่ที่ 5 ท่อนำไข่จะเปิดออกที่ฐานของคู่ที่ 3 และมีถุงรับสเปิร์มอยู่ระหว่างขาคู่ที่ 4 และขาคู่ที่ 5 ไข่ที่ผสมแล้วจะถูกอุ้มไว้โดยระยางค์ของส่วนท้องจนกลายเป็นตัวอ่อน (nauplius) ซึ่งจะลอกคราบหลายครั้งจนได้ตัวเต็มวัย
ภาพประกอบ

2. คลาส บรานชิโอโพดา (Class Branchiopoda) เป็นพวกที่มีขนาดเล็ก มีความยาวน้อยกว่า 1 เซนติเมตร ประกอบด้วยไรน้ำ (water flea) ไรน้ำเค็ม (fairy shrimp) ไรน้ำเค็มขนาดเล็ก (brine shrimp) มีระยางค์แบนแบบใบไม้ และมีขนเล็ก ๆ ไรน้ำมีรูปร่างเหมือนนกตัวเล็ก พบในแหล่งน้ำจืดส่วนของลำตัวจะม้วนอยู่ภายใต้แผ่นแข็ง (carapace) หัวเป็นที่ตั้งของหนวดที่แตกแขนงเป็น 2 แฉก มีตารวมตงกลาง 1 อัน ไรน้ำเค็มมีลำตัวที่ยาวกว่าและไม่มีแผ่นแข็งปกคลุมลำตัว

ระยางค์ที่มีรูปร่างเหมือนใบไม้ช่วยในการแลกเปลี่ยนก๊าซเรียกว่าแผ่นเหงือก (gill plate) แต่เนื่องจากลำคัวมีขนาดเล็กมาก อาจไม่เรียกว่าเหงือกก็ได้ ทำหน้าที่สำคัญของระยางค์เหล่านี้คือในไรน้ำเค็มช่วยในการเก็บกักอาหาร ไรน้ำจืดใช้ช่วยในการว่ายน้ำ สัตว์ในคลาสนี้โดยมากจะชอบกันที่อยู่ในน้ำจืด ยกเว้นไรน้ำเค็ม (Artemia) ที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำเค็มและทนต่อความเต็มในปริมาณสูงได้

ไรน้ำจะวางไข่ในที่ว่างด้านหลังลำตัวใต้แผ่นแข็งคาราเพซ และเจริญเป็นตัวเต็มวัย แต่ในชนิดอื่นไข่จะฟักเป็นตัวอ่อนก่อนเจริญเป็นตัวเต็มวัย ในสภาวะที่สภาพแวดล้อมไม่เอื้ออำนวยให้มีการสืบพันธุ์แบบปกติได้ จะมีการสืบพันธุ์โดยไม่มีการปฏิสนธิ (parthenogenesis) โดยสร้างไข่ที่มีเปลือกบางหุ้ม เปลี่ยนเป็นเปลือกแข็งอย่างรวดเร็ว และมีระยะพักตัวได้นานในช่วงระยะเวลาที่ไม่เหมาะสม

3. คลาส โคพิโพดา (Class Copepoda) มีสมาชิกประมาณ 7,500 ชนิด ส่วนมากเป็นสัตว์ทะเล มีความยาวของลำตัวประมาณ 1-5 มม. ส่วนหัวเป็นที่ตั้งของตา 1 อัน หนวดคู่แรกมีขนาดใหญ่ทำมุมกับลำตัว ลำตัวประกอบด้วย ส่วนอกที่เป็นที่ตั้งของระยางค์ และส่วนท้องแคบ ไม่มีระยางค์ ยกเว้นที่แพนหาง ลักษณะจึงดูเหมือนลูกระเบิดมีหนวดรูปกางเขนที่ส่วนหัว ไม่มีเหงือก ส่วนมากดำรงชีวิตเป็นแพลงก์ตอนอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม รวมกับแพลงก์ตอนอื่นในทะเล และทะเลสาบ บางชนิดอาศัยอยู่พื้นที่ท้องทะเล กองขยะ สาหร่าย มีหลายชนิดที่เป็นปรสิตภายนอกของปลา โดยอาศัยตามครีบ เหงือก โดยมีหนวดคู่ที่สอง ช่วยในการว่ายน้ำ หนวดคู่ที่ 1 เปรียบเสมือนร่มชูชีพ อาหารที่สำคัญของโคพีพอดคือ ไดอะตอม จัดว่ามีความสำคัญในระบบนิเวศน์ของท้องทะเล พบว่าโคพีพอดชนิด Calanum finmarchicus มีขนาดลำตัว 5 มม. จะกินไดอะตอมได้ถึง 373,000 ตัว ในเวลา 24 ชั่วโมง

4. คลาส ออสตราโคดา (Class Ostracoda) ลำตัวปกคลุมด้วยคาราเพซ 1 คู่ มีชื่อเรียกทั่วไปว่า ไรถั่ว (seed shrimp) คล้ายหอย 2 ฝา เปลือกแต่ละอันยาวประมาณ 2 มม. ติดกันที่ด้านหลัง โดยมีบานพับปิดเปิดโดยใช้กล้ามเนื้อแอดดัคเตอร์ (adductor muscle fibers) ระยางค์ส่วนลำตัวจะหายไปเหลือแต่หนวดที่ส่วนหัวขนาดใหญ่ 2 อัน มักพบอยู่รวมกับโคพีพอด มีการดำรงชีวิตได้หลายแบบ กินทั้งพืช สัตว์ และซากสิ่งมีชีวิต ไข่จะถูกสร้างออกมาในคาราเพซ และเจริญเติบโตโดยการลอกคราบจนได้ตัวเต็มวัย

5. คลาสเซอริพีเดีย (Class Cirripedia) สมาชิก ในกลุ่มมีความเป็นอยู่แตกต่างจากสัตว์ในคลาสอื่น เนื่องจากไม่เคลือนที่ ลำตัวถูกห่อหุ้มด้วยคาราเพซ ซึ่งเป็นเปลือกหินปูนแข็งลักษณะจะคล้ายกับพวกออสตราคอดที่มีเปลือกแข็ง หุ้มตัว มีหนวดเกาะติดอยู่กับฐาน เรียกทั่ว ๆ ไปว่าเพรียง แบ่งเป้น 2 พวกคือ พวกที่มีก้านยึดเกาะเรียกว่าเพรียงก้าน (gosse barnacle) ประกอบไปด้วยส่วนก้านที่ตั้งตรงเป็นเสาและส่วนลำตัว ซึ่งปกคลุมด้วยเปลือกแข็ง เปิดปิดได้เช่นเดียวกับหอย อีกพวกหนึ่งไม่มีก้านเช่น เพรียงหิน (rock barnacle) รูปร่างจะมีเฉพาะส่วน capitulum ยึดติดกับหินหรืออาศัยอยู่กับปลา

ลำ ตัวเป็นที่ตั้งของระยางค์ 6 คู่ ที่ยาวมากและม้วนตัวเรียกเซอริ (cirri) ในขณะที่หาเหยื่อเซอรินี้จะยืดยาวออกผ่านรอยแยกของคาราเพซเหมือนตะกร้าขนาด ใหญ่

10.5.4 ซับไฟลัม ยูนิราเมีย (Subphylum Uniramia)

เป็นซับไฟลัมใหญ่ที่สุดของไฟลัมอาร์โทรโปดาประกอบด้วย ตะขาบ (centipedes) กิ้งกือ (millipedes) และแมลง (insects) ลักษณะทั่วไปของซับไฟลัมคือ มีหนวด 1 คู่ ระยางค์ที่ช่วยในการกินอาหาร ประกอบด้วยขากรรไกรล่าง หรือกราม (mandible) 1 คู่ และขากรรไกรบน (maxilla) 2 คู่ มีขาเป็นปล้องตั้งแต่ 3 คู่ขึ้นไป ชื่อซับไฟลัมยูนิราเมีย หมายถึง "ระยางไม่แตกแขนง"

1. คลาสไดโพลโพดา (Class Diplopoda) มีสมาชิกประมาณ 7,500 ชนิด ได้แก่ กิ้งกือ (milliped) ลำตัวเป็นรูปทรงกระบอก มีจำนวนปล้องประมาณ 25 - 100 ปล้อง แต่ละปล้องมีขาเดิน 2 คู่ ซึ่งเกิดจากการรวมกันของปล้องที่อยู่ชิดกัน ส่วนหัวกลมเป็นที่ตั้งของหนวด 1 คู่ ลำตัวเรียบ ขาจะตั้งอยู่ใกล้เส้นกึ่งกลางท้อง ประกอบด้วยแมนดิเบิล 1 คู่ และแมกซิลลา 1 คู่

ชนิดที่มีลำตัวด้านหลังแบน (flat-backed millipede) ชอบอาศัยอยู่ใต้ก้อนหินและเปลือกไม้ กิ้งกือทั้ง 2 ชนิด มีต่อมผลิตสารพิษ ผลิตสารที่ประกอบด้วยไอโอดีนควิโนน กรดไฮโดรไซยานิค ซึ่งช่วยป้องกันศัตรูได้

2. คลาสชิโลโพดา (Class Chilopoda) ได้แก่ ตะขาบ (centipede) เป็นสัตว์กินเนื้อ ปรับตัวให้เหมาะกับการเคลื่อนที่ได้รวดเร็ว มีจำนวนปล้องประมาณ 15-173 ปล้อง แต่ละปล้องมีขา 1 คู่ ยกเว้นปล้องแรกและปล้องสุดท้าย ด้านหลังของแมนดิเบิล 1 คู่ และแมกซิลลา 2 คู่ เป็นกรงเล็บที่มีพิษมีหนวดยาว 1 คู่ ปล้องแต่ละปล้องจะไม่รวมกันเหมือนกิ้งกือ เพื่อไม่ให้ลำตัวโยกเยก เวลาคลานอย่างรวดเร็วเหมือนวิ่ง ลำตัวเพิ่มความแข็งแรงโดยมีแผ่นแข็งคลุม ส่วนของปล้องเรียงเหลื่อมกัน ขาของตะขาบจะค่อย ๆ ยาวขึ้น เรียงมาจากปล้องแรกจนถึงปล้องสุดท้าย ขาจึงสามารถที่จะเคลื่อนออกไปได้โดยไม่มีการกีดขวางซึ่งกันและกัน

3. คลาส อินเซ็คตา (Class Insecta) จัดเป็นคลาสที่ใหญ๋ที่สุดทั้งในไฟลัมอาร์โทรโปดา และเมื่อเทียบกับสัตว์ในไฟลัมอื่น ๆ ด้วย มีสมาชิกประมาณ 750,000 ชนิด ซึ่งคาดว่าจริง ๆ คงมีมากกว่านี้ เนื่องจากการศึกษาแมลงที่ยังมีชีวิตในเขตร้อน เพิ่มจะเริ่มสำรวจไม่นาน และคาดว่ามีอีกไม่ต่ำกว่า 30 ล้านชนิด ที่ยังหลงเหลือจากการสำรวจ ซึ่งเปล่งที่มีมากที่สุดคือในป่าเขตร้อนชื้น แมลงจัดเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจการเกษตรมาก เนื่องจากการถ่ายละอองเกสรของพืชไร่ แมลงเป็นพาหะที่สำคัญ แมลงเหล่านี้ได้แก่ ผึ้ง ต่อ ผีเสื้อ ฯลฯ แมลงบางขนิดเป็นพาหะในการนำโรคมาสู่คน ได้แก่ ยุง หมัด เหา เรือด ฯฯ

1. รูปร่างภายนอก ลำตัวประกอบด้วยปล้องที่เรียงต่อกันแบ่งเป็น ส่วนหัว (head) ส่วนอก (thorax) และส่วนท้อง (abdomen) มีตารวมหรือตาประกอบ (compound eye) ทางด้านข้างของส่วนหัว และมีตาเดี่ยว (simple eye) อีก 3 ตา เรียก ocelli อยู่ระหว่างตาประกอบ ระยารงค์ที่ใช้ในการกินอาหารประกอบก้วยแมนดิเบิล 1 คู่ และแมกซิลลา 2 คู่ แมกซิลลา 2 คู่นี้ จะรวมกันเป็นริมฝีปากล่าง (labium) และริมฝีปากบน (labrum) ส่วนอกประกอบด้วยปล้อง 3 ปล้อง 2 ปล้องท้าย เป็นที่ตั้งของปีก (wing) และขา 3 คู่ ส่วนท้องประกอบไปด้วยปล้อง 11 ปล้อง ไม่มีระยางค์ โครงสร้างที่ชข่วยในการสืบพันธุ์ที่พบในปล้องสุดท้ายคาดว่าเปลี่ยแปลงมาจาก ระยางค์ส่วนท้อง

2. อวัยวะภายใน
1. ระบบย่อยอาหาร แมลงมีน้ำย่อยในการย่อยอาหารแทบทุกประเภท รวมทั้งเซลลูโลส นอกจากนี้แมลงยังมีน้ำลายเหมือนสัตว์ชั้นสูง แมลงบางชนิดมีโพาโทซัวอาศัยอยู่ในลำไส้ ช่วยในการย่อยอาหาร ท่อทางเดินอาหารมีทั้งท่อทางเดินอาหารส่วนต้น ส่วนกลาง และส่วนท้าย

2. ระบบหายใจ แมลงมีระบบท่ออากาศในการแลกเปลี่ยนก๊าซ ประกอบด้วยสไปราเคิล (spiracle) เป็นช่องอยู่ด้านข้างอกและท้อง มีท่ออากาศ (trachea) ยาวต่อจากสไปราเคิล แมลงที่บินจะมีถุงอากาศ ซึ่งเกิดจากท่ออากาศโป่งพองออกเป็นถุงบาง ภายในมีอากาศบรรจุอยู้

3. ระบบหมุนเวียนโลหิต เป็นระบบเปิด มีเส้นเลือดกลางหลังขนาดใหญ่ เส้นเลือดจากหัวจะพองออกเป็นหัวใจ หัวใจจึงเป็นท่อยาว มีรูเปิดหลายคู่เป็นช่วง ๆ นำเลือดเข้าหัวใจ ช่อมฮีโมซิลเป็นช่องเลือดที่แทรกอยู่ตามอวัยวะต่าง ๆ แอ่งรับเลือด(sinus) เป็นแอ่งรวมเลือดก่อนที่จะกลับเข้าสู่หัวใจ แอ่งเลือดที่สำคัญได้แก่ แอ่งเลือดรอบหัวใจ และแอ่งเลือดรอบอวัยวะภายใน

4. ระบบประสาท แมลงมีอวัยวะรับความรู้สึกหลายชนิด มีความสามารถในการหาอาหาร สามารถติดต่อสื่อสารระหว่างพวกเดียวกันได้ อวัยวะรับความรู้สึกประกอบด้วย อวัยวะรับแสง ได้แก่ ตารวม ตาเดี่ยว อวัยวะรับสัมผัส ได้แก่ หนวด ขาเดิน อวัยวะรับสารเคมี ได้แก่ หนวด ปาก ขาเดิน อวัยวะรับรู้เสียง เช่น จิ้งหรีดใช้ปีกคู่หน้าถูกัน ตั๊กแตนใช้ขาถูกกับปีกคู่หน้า

5. ระบบสืบพันธุ์ แมลง มีเพศแยกจากกัน ไข่ที่ปฏิสนธิแล้ว มีการเจริญหลายระยะ มีการลอกคราบ และการพัฒนาของร่างกายโดยการเปลี่ยนแปลงรูปร่างและโครงสร้างเรียกว่า เมตามอร์โฟซิส (metamorphosis)

6. อวัยวะขับถ่าย เรียก มัลพิเจียน ทิวบูล (malpighian tubule) จำนวนมากอยู่บริเวณรอยต่อของลำไส้ส่วนกลางและส่วนท้าย เป็นถุงแขวนอยู่ในช่องท้อง รับของเสียจากเลือด

7. ฟีโรโมน (pheromone) เป็นสารที่แมลงสาสมารถสร้างขึ้นมาปล่อยออกนอกร่างกาย มีผลต่อพฤติกรรมของสัตว์ชนิดเดียวกัน เช่น พฤติกรรมทางเพศ ฟีโรโมนเป็นกรดไขมันที่ระเหยได้ และมีสารเคมีชนิดอื่น ๆ อยู่ด้วย ได้แก่ ฟิโรโมนเพศ ฟีโรโมนตามรอย ฟีโรโมนเตือนภัย

วิวัฒนาการของการบินได้

พวกที่เป็นบรรพบุรุษของแมลง เป็นพวกไม่มีปีก ซึ่งยังคงมีหลงเหลือให้เห็นบ้าง 2-3 ชนิด ในคลาสอินเซ็คตา แบ่งย่อยออกเป็น 24 ออเดอร์ เป็นพวกที่มีปีก 22 ออเดอร์ ซึ่งจัดอยู่ใน ซับคลาส เทอรีโกตา (pterygota) ที่เหลือจัดอยู่ในซับคลาส อะเทอรีโกตา (Apterygota) ปีกจะตั้งอยู่ที่ปล้องอกกลางและปล้องท้าย ปีกจะประกอบด้วยเส้นเวน ซึ่งมีเส้นเลือด เส้นประสาท และท่อลมมาหล่อเลี้ยง ปีกแมลงโบราณบางชนิดมีความยาวถึง 77 ซม. และกางออกแม้เวลาพัก เช่น แมลงปอ ซึ่งกินเนื้อที่แมลงปอเข็มและซีปะขาวแก้ไขปัญหานี้โดยการพับเก็บปีกไว้บนหลังขณะพัก ซึ่งแมลงอื่น ๆ ได้รับวิวัฒนาการนี้มาด้วย เหมาะสมต่อการดำรงชีวิต เช่น การหาอาหารในที่แคบ ใต้กองไม้ เปลือกไม้ ในพวกที่มี 2 ปีก ก็ยังมีปัญหาอีกประการหนึ่งคือ ขัดขวางการไหลเวียนของอากาศทำให้บินเร็วไม่เต็มที่ ในแมลงที่มีวิวัฒนาการดียิ่งขึ้น เช่น ผึ้ง ต่อ ยุง จะมีปีกคู่หน้าเพียงคู่เดียว ปีกคู่หลังจะเป,ี่ยนเป็นตุ่มเรียก ฮาลเตอร์ (halteres) ช่วยในการทรงตัว

การเจริญเติบโตของแมลง ตัวอ่อนของแมลงโบราณที่ไม่มีปีก จะมีลักษณะคล้ายตัวเต็มวัย ต่างกันที่ขนาดและความสมบูรณ์ของเพศเราเรียกว่าไม่มีการเปลี่ยนรูปร่าง (no metamorphosis) แต่แมลงส่วนมากจะมีการเจริญเติบโตจากตัวอ่อนเป็นตัวเต็มวัย มีลำดับขั้นดังนี้ คือ

การเจริญเติบโตเป็นขั้นตอนที่ไม่สมบูรณ์ (incomplete metamorphosis = hemimetabola) ไข่ (egg) ตัวอ่อน (nymph) ตัวเต็มวัย (sdult)

การเจริญเติบโตเป็นขั้นตอนสมบูรณ์ (conplete metsmorphosis = holometabola) ไข่ ตัวหนอน ดักแด้ ตัวเต็มวัย

มอลลัสก์ (Mollusc)

มอลลัสก์เป็นสัตว์ที่มีลำตัวนิ่ม มีเปลือกแข็งหุ้มและมีเท้าเดียว หอยทาก ทาก และหอยกาบ ล้วนแต่เป็นมอลลัสก์

เอไคโนเดอร์ม (echinoderm)

เอไคโนเดอร์ม เป็นสัตว์ที่มีผิวเป็นหนาม เช่น ปลาดาว และหอยเม่น

สัตว์ที่จัดอยู่ในไฟลัมนี้เรียกว่าสัตว์ขาข้อ หรืออาร์โทรพอด (Arthropod) ซึ่งหมายถึงมีรยางค์ต่อกัน เป็นข้อๆ สัตว์กลุ่มนี้มีจำนวนมากที่สุด ประมาณ1,200,000 ชนิด หรือกว่า 80% ของอาณาจักรสัตว์ พวกอาร์โทรพอดมีความสำพันธ์กับพวกแอนเนลิดมากโดยเจิญมาจากพวกแอนเนลิด
ลักษณะที่สำคัญ
1. มีสมมาตรแบบผ่าซีก
2. มีเนื้อเยื่อ 3 ชั้น และมีช่องตัวแบบแท้งจริง
3. ลำตัวมีลักษณะเป็นปล้อง และแบ่งออกเป็นส่วนๆโดยทั่วไปแล้วมี 3 ส่วน คือ ส่วนหัว(Head) ส่วนอก( Thorax) และส่วนท้อง(Abdomen) เช่นพวกแมลง แต่บางชนิดส่วนหัวและส่วนอกจะรวมกันเป็นส่วนเดียวแยกออกจากกันไม่ได้เรียก ว่า เซฟาโลทอแรกซ์ (Cephalothorax) เช่น กุ้ง ปู นอกจากนี้ในพวกกิ้งกือและ ตะขาบส่วนของอกและท้องจะมีลักษณะเหมือนกัน
4. มีรยางค์ยื่นออกจากลำตัวเป็นคู่ๆ เช่น ขาเดิน ขาว่ายน้ำ อวัยวะส่วนปาก หนวด ปีก และรยางค์เหล่านี้มักมีลักษณะต่อกันเป็นข้อๆด้วย
5. มีโครงร่างภายนอก (Exoskeleton) เป็นสารจำพวกไคทิน(Chitin) แข็งหุ้มรอบตัว ดังนั้นในขณะที่มีการเจริญเติบโต สัตว์ในไฟลัมนี้หลายชนิดจึงต้องมีการลอกคราบ (Molting) เพื่อเอาเปลือกเก่าซึ่งมีขนาดเล็กออกเล็กแล้วสร้างเปลือกใหม่ที่มีขนาดใหญ่ กว่าขึ้นมาแทน
6. ทางเดินอาหารเป็นแบบสมบูรณ์ มีปากและทวารหนัก สำหรับส่วนปากมีอวัยวะที่ช่วยในการกินอาหารและมีการดัดแปลงไปเพื่อให้เหมาะ สมกับ สภาพของอาหาร เช่นมีปากแบบกัดกิน ดูดกิน เจาะดูด เป็นต้น
7. ระบบหมุนเวียนโลหิตเป็นระบบเปิด (Open circutory sysytem) โดยเลือดเมื่อออกจากหัวใจเทียม (Pseudoheart) แล้วจะไหลไปตามเส้นเลือด ต่อจากนั้นจะไหลเข้าสู่ช่องว่างในลำตัว (Hemocoel) แล้วไหลกลับเข้าสู่หัวใจอีก จะเห็นได้ว่าเลือดไม่ได้อยู่ภายในหัวใจและเส้นเลือดตลอดเวลา แต่มีบางระยะที่เลืออดไหลออกมาอยู่นอกเส้นเลือด จึงเรียกระบบการหมุนเวียนแบบนี้ว่า ระบบเปิด นอกจากนี้ สัตว์กลุ่มนี้อามีเลือดเป็นสีฟ้าอ่อนหรือไม่มีสีเนื่องจากสาร เฮโมไซยานิน (Hemocyanin) เป็นองค์ประกอบหรือมีสีแดงเนื่องจากเฮโมโกลบิน (Hemoglobin) เป็นองค์ประกอบ
8. มีระบบขับถ่ายเป็นลักษณะเฉพาะของกลุ่ม เช่น แมลงมี มัลพีเกียน ทูบูล (Malpighain tuble) ซึ่งเป็นท่ออยู่ที่ทางเดินอาหารเป็นอวัยวะขับถ่าย กุ้งมีกรีนแกลนด์ หรือต่อมเขียว (Green gland) ที่โคนหนวดทำหน้าที่ขับถ่าย
9. ระบบหายใจประกอบด้วยอวัยวะหาบใจหลายชนิดในพวกที่อยู่ในน้ำเช่น พวกกุ้ง ปู หายใจด้วยเหงือก (Gill) พวกแมลงหายใจได้ด้วยระบบท่อลม (Tracheal system) ที่แทรกอยู่ทั้งตัว แมงมุมหายใจด้วยบุคลัง (Book lung) ที่บริเวณส่วนท้อง ซึ่งมีลักษณะเป็นแผ่นบางๆซ้อนกันอยู่หลายชั้นเป็นต้น
10. ระบบประสาทมีปมประสาทที่หัว 1 คู่ และมีเส้นประสาททางด้านท้อง (Ventral nerver cord) ทอดไปตามความยาวของลำตัว 1 คู่และมีอวัยวะสัมผัสเจริญดี เช่น ตาเดี่ยว ตาประกอบ หนวด ขาสัมผัสเป็นต้น
11. ระบบสืบพันธุ์เป็นสัตว์แยกเพศ มักมีการปฏิสนธิภายในตัว และออกลูกเป็นไข่ที่มีไข่แดงมาก ในขณะที่มีการเจิญเติบโตมักมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างไปด้วย

ชีววิทยา(สัตว์โลก)Biology

ณ.วินาทีนี้

รักครั้งใหม่

ติ๊ต่างว่าได้ทำ(แนวร่วมแก๊งค์)

จะเก็บเอาไว้ <<<เรื่องรักของ>>> {.........}

โลกของผีเสื้อ Biology of Phylum Arthropoda

Biology of Phylum Arthropoda)โลกของสัตว์

อาร์โทรพอด (Arthropod)

ครัสเตเชียน (Crustacean)

อะแรชนิด (Arachnid)

แมลง (Insect)

ไมริเอพอด (Myriapod)

อาร์โทรพอดที่มีขาเป็นจำนวนมาก เช่นตะขาบ และกิ้งกือ เรียกว่า ไมริเอพอด

สัตว์มีกระดูกสันหลัง (Vertebrate)

สัตว์ทุกชนิดที่มีกระดูกสันหลังเรียกว่าสัตว์มีกระดูกสันหลัง (Vetrabrate)

ปลา (Fish)

สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ (Amphibian)

สัตว์เลื้อยคลาน (Reptile)

นก (Aves)

นกมีขนเป็นแผง และมีปีก สืบพันธุ์โดยการออกไข่

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (Mammal)